poniedziałek, 23 czerwca 2014

Jakość aktywów (cz.V) - rmk

RMK - rozliczenia międzyokresowe kosztów to wynalazek księgowy wynikający z jednej z podstawowych zasad rachunkowości - zasady współmierności, zgodnie z którą poniesione koszty muszą być księgowane w tym samym okresie w którym osiągane są przychody związane z tymi kosztami. Ma to zapobiegać skokom w wynikach w sytuacji np. zaksięgowania jednorazowo dużych kosztów, które przyniosą dopiero dochód w przyszłości. Zamiast dużej straty w jednym okresie i dużego zysku w drugim, teoretycznie jest wyrównany wynik bez wpływu jednorazowych czynników.
Tyle teoria, ale praktyka jak zawsze rozwija metody, które mogą poprawić sprawozdania finansowe i powiększyć wynik. 


Podstawowy przykład do zrozumienia tej pozycji aktywów to koszt ubezpieczenia czy prenumeraty. Płacimy za nie jednorazowo z góry, ale korzyści dotyczą dłuższego okresu - zazwyczaj 1 roku. Dlatego w aktywach pojawia się zapis w rmk, który stopniowo co miesiąc przeksięgowywany jest proporcjonalnie w koszty.
To "klasyczna" wersja rmk.
Spółki giełdowe w rmk czasem księgują niezafakturowaną część zrealizowanych projektów długoterminowych (np. prac budowlanych) albo koszty przyporządkowane projektom, z których przychód będzie uzyskany w przyszłości. Jak widać rmk oznacza, że koszty zostały już poniesione, gotówka wyszła z firmy i mamy lekko absurdalną sytuację, że w aktywach, czyli tym co spółka posiada, mamy ... koszty, które de facto staną się kosztami księgowymi w przyszłości i niosą nadzieję, że wygenerują przychód, który pokryje je bez straty dla wyniku.

Niestety wzrost rmk to zazwyczaj wzrost zobowiązań. Bo koszty zostały poniesione i trzeba je było z czegoś finansować. I to może być problem z punktu widzenia płynności.

Przykłady:
Synkret
W raporcie za 2011 r. w liście Prezesa czytamy "Wszystkie sukcesy, które osiągnęliśmy w 2011 roku motywują nas do jeszcze bardziej wytężonej pracy". Spółka osiągnęła 58 mln zł przychodów i 1,8 mln zł zysku netto. Ale rysy były już widoczne w 2011 r. - ujemne przepływy operacyjne, rosnące należności i rmk, a w konsekwencji wzrost zobowiązań. Sytuacja na koniec III kwartału 2012 r. była już katastrofalna - 16 mln zł należności i aż 16 mln rmk. I chwilę później upadłość.
Dlaczego? Skoro w 2011 r. był zysk i w I połowie 2012 r. też był zysk?! Bo spółki upadają nie z powodu braku zysków, ale z powodu braku środków!
Synkret musiał prefinansować realizowane prace budowlane, księgował memoriałowo przychody wyceniając stopień realizacji wykonanych prac w rmk, ale przegiął z płynnością i nie dotrwał do końca, bo zabrakło mu środków. Bo rmk to tylko zapis księgowy, a nie konkretne aktywo, którym można spłacić zobowiązania.

Nanotel
Spółka zajmuje się budownictwem telekomunikacyjnym. I również tutaj występuje prefinansowanie inwestycji - najpierw trzeba ponieść koszty i dopiero po zakończeniu jakiegoś etapu budowy i jej odbioru można wystawić fakturę.
W 2012 r. spółka wykazała zysk +0,56 mln zł, a w 2013 r. +0,62 mln zł. Ale przepływy operacyjne odpowiednio -1,06 mln zł i -0,75 mln zł sygnalizują, że zyski są papierowe. W 2013 r. zaksięgowana została wycena realizowanych kontraktów w przychody i rmk (jest to wykonana, ale jeszcze nie zafakturowana część inwestycji). Rmk na koniec I kw. 2014 roku wynosiły już 6 mln zł. Ponoszenie kosztów i brak zapłaty za wykonane prace powodują wzrost zobowiązań, które osiągnęły już 15 mln zł przy kapitałach zaledwie 1,6 mln zł. Wskaźnik zadłużenia jest już na rzadko spotykanym poziomie 90%.
Z raportu wyłania się obraz napiętej sytuacji płynnościowej. Nie dziwi w takiej sytuacji ostatnia emisja akcji znacznie poniżej wartości rynkowej. 
Spółka zapowiada duże zyski, ale zanim je osiągnie musi popracować nad poprawą płynności.

5 komentarzy :

  1. Dziękuję za następny pouczający artykuł.
    Czy ten rozpoznany zysk podlega opodatkowaniu.
    A gdyby tak szukać zapłaconego podatku.
    Proszę podać z jakich książek można by się podszkolić w takim śledczym kierunku analizy spółki.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Przychód jest memoriałowy, więc podatek naliczony też tylko memoriałowo. I trafia do podatku odroczonego.
      Polecam tabelę ze strony 10 sprawozdania rocznego Nanotel - tam są podane różnice pomiędzy zyskiem księgowym, a podatkowym. Od strony podatkowej jest strata, więc podatku dochodowego nie ma na razie do zapłaty.

      Nie wiem, co doradzić jeśli chodzi o książki.
      Zapewne coś o analizie finansowej przedsiębiorstw, a potem praktyka i zastanawianie się nad rzeczywistymi sprawozdaniami. Sporo wyjaśnień do konkretnych pozycji ze sprawozdań finansowych można znaleźć w raportach rocznych.
      Sporo informacji jest w sieci.

      Usuń
  2. Czyli w mrk znajduja sie tez sladniki , ktore podlegaja amortyzacji w celu wytworzenia przychodow ?

    np maszyny zakupione pod projekty ?

    OdpowiedzUsuń
  3. Jak jest ze srodkami trwalymi , ktore podlegaja amortyzacji ? jesli sa kupowane tylko pod projekt rozpoznaja sie mrk?

    np server projektowy ?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie jestem specjalistą od księgowości i nie mogę jednoznacznie się wypowiedzieć w tej kwestii.
      Ja spotkałem się raczej z tym, że kupione środki trwałe trafiają od razu jako aktywa trwałe i są amortyzowane. Bo jest to inwestycja w wyposażenie firmy, a nie tylko pod jeden konkretny projekt.

      Usuń